ในยุคที่เศรษฐกิจโลกผูกพันเป็นหนึ่งเดียวกัน เศรษฐกิจไทยคงไม่อาจรอดพ้นจากผลกระทบของวิกฤตเศรษฐกิจโลกที่รุนแรงลุกลามในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา คำถามสำคัญก็คือ เราพร้อมรับมือวิกฤตเศรษฐกิจโลกในวันนี้และวันหน้ามากน้อยแค่ไหน ปกป้อง จันวิทย์ จะพาท่านผู้ชมย้อนกลับไปสำรวจบทเรียนจากอดีต เพื่อตอบคำถามเรื่องปัจจุบันและอนาคต 15 ปีผ่านไป สังคมเศรษฐกิจไทยเรียนรู้บทเรียนอะไรจาก “วิกฤตต้มยำกุ้ง 2540” วิกฤตเศรษฐกิจครั้งรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา สังคมเศรษฐกิจไทยปรับตัวและเรียนรู้ไปมากเพียงไร อะไรคือโอกาส และความเสี่ยงของเศรษฐกิจไทยก้าวต่อไป
Author: pokpong
สยามวาระ: วิกฤตเศรษฐกิจโลก
ท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์ที่ย่อโลกและหลอมรวมระบบเศรษฐกิจและระบบการเงินทั้งโลกเป็นหนึ่งเดียวกัน โลกกลับต้องเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจที่ครั้งใหญ่ที่สุดในรอบ 80 ปี วิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ในอเมริกาและวิกฤตยูโรโซนกำลังเขย่าให้โลกทั้งใบจนปั่นป่วน
อะไรคือรากเหง้าและต้นตอของวิกฤต วิกฤตครั้งนี้เหมือนหรือต่างจากครั้งก่อนๆ อย่างไร วิกฤตเศรษฐกิจครั้งนี้ส่งผลกระทบเศรษฐกิจและชีวิตคนไทยอย่างไร สังคมเศรษฐกิจไทยพร้อมรับมือกับโลกที่ผันผวนปรวนแปรมากแค่ไหน
สยามวาระ: ก้าวข้ามเศรษฐกิจปลาใหญ่กินปลาเล็ก
กฎหมายการแข่งขันทางการค้าเป็นกลไกสำคัญที่จะอำนวยให้เกิดความเป็นธรรมขึ้นในระบบเศรษฐกิจ และป้องกันไม่ให้บริษัทขนาดใหญ่เอาเปรียบบริษัทขนาดเล็ก ผู้บริโภค และซัพพลายเออร์ แต่ตลอดระยะเวลากว่า 13 ปีนับตั้งแต่ประเทศไทยมีกฎหมายนี้ในชื่อ “พ.ร.บ. การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542” กลับยังไม่มีธุรกิจแม้แต่รายเดียวที่ถูกดำเนินคดีตามกฎหมายฉบับนี้
กฎหมายการแข่งขันทางการค้าคืออะไร เหตุใดจึงจำเป็นต่อระบบเศรษฐกิจไทย จุดอ่อนของกลไกการป้องกันการผูกขาดของประเทศไทยอยู่ที่ไหน และเราจะสามารถปฏิรูปกฎหมายฉบับนี้และสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นกับระบบเศรษฐกิจไทยได้อย่างไร
ปกป้อง จันวิทย์ จะพาท่านผู้ชมไปหาคำตอบร่วมกันในรายการ สยามวาระ ตอน ก้าวข้ามเศรษฐกิจปลาใหญ่กินปลาเล็ก
สยามวาระ: ปตท. พลังไทย เพื่อใคร?
ใครๆ ก็รู้ว่า บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) เป็นบริษัทที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ยอดขายกว่า 2.4 ล้านล้านบาท และกำไรกว่าแสนบาท ในปี 2554 ย่อมบ่งบอกความยิ่งใหญ่ของ ปตท. ได้เป็นอย่างดี
แต่หลายคนอาจตั้งคำถามถึงธรรมาภิบาลของ ปตท. จริงๆแล้ว ความยิ่งใหญ่ของ ปตท. มีที่มาอย่างไรกันแน่ ปตท. เก่งจริงๆหรือได้ประโยชน์จากการเป็นครึ่งรัฐ ครึ่งเอกชน และที่สำคัญ บทบาทของ ปตท. ในฐานะรัฐวิสาหกิจขัดแย้งกับบทบาทของ ปตท. ในฐานะบริษัทเอกชนหรือไม่ อย่างไร สยามวาระวันนี้จะพาท่านผู้ชมไปสำรวจข้อถกเถียงว่าด้วยธรรมาภิบาลของบริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) กับ ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร ดร.เดือนเด่น นิคมบริรักษ์ และ สว.รสนา โตสิตระกูล
สยามวาระ: วิบากกรรม NGV
ก๊าซ NGV ที่ใช้ในประเทศมีคุณภาพหรือไม่ การขึ้นราคาก๊าซเป็นธรรมและสมเหตุสมผลเพียงใด และการบริการที่เป็นอยู่ดีพอแล้วหรือยัง ปกป้อง จันวิทย์ จะพาท่านผู้ชมไปสำรวจปัญหาว่าด้วยก๊าซ NGV ในเมืองไทย ปัญหาที่ไม่มีใคร ใคร่ที่จะสำรวจ
ค้นหาคำตอบไปกับ รศ.ดร.คณิต วัฒนวิเชียร คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย คุณรสนาโตสิตระกูล สมาชิกวุฒิสภา กรุงเทพมหานคร และ ดร.ไพรินทร์ ชูโชติถาวร ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน)
สยามวาระ: ไปให้ไกลกว่า 300 บาท
อะไรคือปัญหาของแรงงานไทย และค่าจ้างขั้นต่ำ 300 บาทเป็นยารักษาทุกโรคของแรงงานไทยจริงหรือไม่
ปกป้อง จันวิทย์ จะพาท่านผู้ชมไปสำรวจชีวิตจริงของแรงงานและระบบค่าจ้างขั้นต่ำของไทย ผ่านมุมมองแรงงาน นักวิชาการ และผู้ประกอบการ
ระบบอัตราค่าจ้างขั้นต่ำของไทยดีขึ้น เลวลง หรือเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร อะไรคือคอขวดของปัญหา และเพื่อสร้างความเป็นธรรมในระบบค่าจ้าง ภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคแรงงานจะต้องมีบทบาทอย่างไร
ThaiPublica Forum ครั้งที่ 3 “15 ปีวิกฤติ 2540 ประเทศไทยอยู่ตรงไหน”
ในโอกาสครบรอบ 15 ปี วิกฤติ 2540 ซึ่งถูกบันทึกเป็นหนึ่งในประวัติศาสตร์วิกฤติเศรษฐกิจการเงินโลก ที่มีผลกระทบรุนแรงและสร้างความเสียหายมหาศาลให้กับประเทศในเอเชีย โดยเฉพาะประเทศไทยซึ่งเป็นจุดกำเนิดของวิกฤติ แต่ 15 ปีผ่านมา ผู้ที่เกี่ยวข้องกับวิกฤติครั้งนั้น ทั้งผู้ก่อวิกฤติ ผู้แก้วิกฤติ และผู้ที่ได้รับผลกระทบต่อวิกฤติ มีการปรับตัว และได้เรียนรู้อะไรกับวิกฤตครั้งนี้บ้าง และประเทศไทยซึ่งฝ่ามรสุมวิกฤติครั้งนั้นมาได้จนถึงปัจจุบัน มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญหรือไม่อย่างไร
เพื่อตอบโจทย์คำถามดังกล่าว สำนักข่าวไทยพับลิก้าจึงจัดเสวนา ThaiPublica Forum ครั้งที่ 3 ภายใต้หัวข้อ “15 ปีวิกฤติ 2540 ประเทศไทยอยู่ตรงไหน” เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2555 ณ เคทีซีป๊อบ ตึกสมัชชาวาณิช 2 ในการเสวนาครั้งนี้เนื้อหาทั้งหมดเป็นส่วนหนึ่งของ “ซีรีส์ 15 ปีวิกฤต 2540” ที่สำนักข่าวไทยพับลิก้าจัดทำขึ้นเพื่อบันทึกประวัติศาสตร์วิกฤติปี 2540
โดยผู้เข้าร่วมเสวนาในครั้งนี้ได้แก่ นายบรรยง พงษ์พานิช ประธานกรรมการ บริษัทหลักทรัพย์ ภัทร จำกัด (มหาชน), ดร.วิรไท สันติประภพ รองผู้จัดการ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย, ดร.เศรษฐพุฒิ สุทธิวาทนฤพุฒิ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ดิ แอดไวเซอร์ จำกัด และนายธนา เธียรอัจฉริยะ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) ดำเนินรายการโดย นายปกป้อง จันวิทย์ อาจารย์คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
เมนูคอร์รัปชั่นและการแสวงหาผลประโยชน์
เรียบเรียงจากโครงการวิจัย “คู่มือประชาชนรู้ทันคอร์รัปชันและการแสวงหาผลประโยชน์”
โดย สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ปกป้อง จันวิทย์ อิสร์กุล อุณหเกตุ ศุภณัฏฐ์ ศศิวุฒิวัฒน์ กิตติพงศ์ สนธิสัมพันธ์ สาโรช ศรีใส
สนับสนุนการวิจัยโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)
อินโฟกราฟิก: เทวฤทธิ์ นาวารัตน์ บริษัท ไบรท์ไซด์ จำกัด
ที่ปรึกษาด้านอินโฟกราฟิก: ประชา สุวีรานนท์ และธนาพล อิ๋วสกุล
ผลิตเป็นหนังสือเล่มโดย สำนักพิมพ์ Way of Book
เปิดบทเรียน 15 ปี วิกฤตเศรษฐกิจ 2540 กับ ธารินทร์ นิมมานเหมินท์: “ผมไม่คิดว่าได้ทำอะไรผิดพลาด … ที่ผมรับไม่ได้คือหาว่าผมทำงานด้วยการขายชาติ”
ท่ามกลางวิกฤตเศรษฐกิจที่รุนแรงรอบด้านเช่นนี้ “ธารินทร์ นิมมานเหมินท์” สามารถนำพาประเทศก้าวข้ามพ้นจุดวิกฤตไปได้อย่างไร บทสัมภาษณ์นี้นับเป็นครั้งแรกในรอบกว่าสิบปีที่ “ธารินทร์” ให้สัมภาษณ์สื่อถึงเบื้องลึกของการแก้ไขปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจและวิกฤตสถาบันการเงินในช่วงนั้นอย่างละเอียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็น “ความจริงประเทศไทย” ที่ถูกปิดเป็นความลับในตอนนั้น และเบื้องหลังการเจรจากับไอเอ็มเอฟเพื่อขอผ่อนปรนมาตรการเข้มงวด รวมทั้งเปิดเผยเรื่อง “คับแค้นใจ” ที่ไม่สามารถทำได้ในตอนนั้น พร้อมเล่าทุกแง่มุมในการทำงานอย่างมั่นใจว่า “ไม่เคยทำอะไรผิดพลาด”และบอกเล่าเกร็ดประวัติศาสตร์ที่ไม่เคยเปิดเผยที่ไหนมาก่อน จากมุมมองขุนคลังผู้รับบทหนักในการแก้ปัญหาวิกฤตเศรษฐกิจ 2540
เปิดบทเรียน 15 ปี วิกฤตเศรษฐกิจ 2540 กับ บัณฑูร ล่ำซำ: “เกิดมาไม่เคยเจออย่างนี้ … ทุกคนตั้งแต่นายกฯ จนถึงคนเดินเท้า ก็เจอครั้งแรกในชีวิตด้วยกันทั้งนั้น”
วิกฤตต้มยำกุ้ง 2540 ถูกบันทึกในประวัติศาสตร์เศรษฐกิจว่าเป็นวิกฤตที่รุนแรงที่สุดครั้งหนึ่งและสร้างความเสียมหาศาลให้กับระบบเศรษฐกิจไทย
ความเจ็บปวดครั้งนั้น “สร้างบาดแผลและบทเรียน” ให้กับหลายคน หนึ่งในนั้นคือ “บัณฑูร ล่ำซำ” ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการธนาคารกสิกรไทย จำกัด (มหาชน) หนึ่งในผู้บริหารธนาคารพาณิชย์ที่ยอมรับว่าเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่ทำให้เกิดวิกฤต 2540 และได้เผชิญวิกฤตครั้งนั้นมาอย่างแสนสาหัสจนในที่สุดสามารถฝ่าฟันและรอดพ้นวิกฤตครั้งนั้นมาได้ด้วย “ฝีมือ” และ “โอกาส”
ท่ามกลางสถานการณ์ก่อนวิกฤต ช่วงกำลังเกิดวิกฤติ และหลังวิกฤต เกิดอะไรขึ้นกับธนาคารกสิกรไทย ธนาคารขนาดใหญ่หนึ่งในห้าของระบบธนาคารพาณิชย์ไทย เช้าวันแห่งประวัติศาสตร์ 2 กรกฎาคม 2540 ธนาคารแห่งประเทศไทยบอกอะไรกับนายธนาคารใหญ่ เศรษฐกิจไทย “ล้ม” แรงแค่ไหน กสิกรไทยต่อสู้อย่างไรเพื่อให้กลับมายืนอย่างสง่างามอีกครั้ง ทำไมธนาคารใหญ่อย่างกสิกรไทยจึงต้อง “แบมือ” ขอเงินระดมทุนจากต่างชาติ อะไรคือปัจจัยความสำเร็จที่ทำให้ฟื้นตัวได้ และร่วมวิเคราะห์สถานการณ์เศรษฐกิจไทยในปัจจุบัน อะไรคือความเสี่ยง อะไรคือกับดัก ที่ฉุดรั้งเศรษฐกิจของเรา
พบกับบทสัมภาษณ์ที่เจาะลึกวิกฤตเศรษฐกิจ 2540 ในมุมมองของ บัณฑูร ล่ำซำ วิกฤตเศรษฐกิจที่เป็น “ครั้งแรก” ของหลายคนในประเทศ ตั้งแต่คนเดินถนน นายแบงก์ใหญ่ ไปจนถึงรัฐบาลในขณะนั้น

