Skip to content

โลกความคิดของ ปกป้อง จันวิทย์

โลกความคิดของปกป้อง จันวิทย์

  • หน้าแรก
  • บทความ
    • บทความเศรษฐกิจการเมือง
    • บทความรับเชิญ
    • บล็อก
  • งานวิชาการ
    • งานวิจัย
    • บทความวิชาการ
  • หนังสือ
    • หนังสือเล่ม
    • ผลงานร่วม
    • งานบรรณาธิการ
  • จับเข่าคุย
  • ขอคิดด้วยคน
    • บทสัมภาษณ์
    • บทอภิปราย
  • รู้จักปกป้อง
    • ประวัติส่วนตัว
    • แวดวงทำงาน

บทความเศรษฐกิจการเมือง

No Logo

Posted on August 19, 2014October 1, 2014 by pokpong

‘แบรนด์’ เป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้าง ‘ลักษณะเฉพาะ’ และ ‘มูลค่าเพิ่ม’ ให้ตัวสินค้า แม้ว่าสินค้ายี่ห้อนั้นจะมีคุณภาพแตกต่างจากยี่ห้ออื่นหรือไม่ก็ตาม กระบวนการสร้างแบรนด์ทำให้ผู้บริโภค ‘รู้สึก’ ว่าได้รับคุณค่าพิเศษหรือ ‘รู้สึก’ แตกต่าง จากการได้บริโภคหรือได้ครอบครองสินค้ายี่ห้อนั้น

‘โลโก้’ เป็นเครื่องมือในกระบวนการสร้างแบรนด์ของสินค้า มีส่วนสำคัญในการทำให้การขายสินค้าไม่ใช่เรื่องของการขายคุณภาพเพียงเท่านั้น แต่ก้าวข้ามไปสู่พรมแดนทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิต ด้วยการขายความเท่ ความทันสมัย ความมั่นอกมั่นใจ ผ่านตราสัญลักษณ์ กระทั่งเป็นตราในการแสดง แบ่งแยก และยกระดับฐานะทางสังคม

ทั้งยังสร้างคนให้กลายเป็นบิลบอร์ดโฆษณาเดินได้โดยไม่รู้ตัว

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged no logo, way, การบริโภค, ผู้บริโภค, สัญลักษณ์, แบรนด์เนม, โรงงานนรก, โลโก้ Leave a comment

Sweatshops : ปีศาจร้ายจำเป็น?

Posted on August 19, 2014October 1, 2014 by pokpong

ปรากฏการณ์สามัญประการหนึ่งภายใต้เศรษฐกิจโลกาภิวัตน์ คือ การที่ผู้คนในประเทศยากจนต้องยอมขายแรงงานราคาถูกให้บรรษัทข้ามชาติ (Multinational Corporations-MNCs) เพราะไม่มีทางเลือกอื่นในการหาเลี้ยงชีพที่ดีกว่า

ความรู้สึกนึกคิดของผู้คนที่ยากไร้ ไร้ทั้งทรัพยากร ไร้ทั้งทางเลือก ก็คือ ยอมถูกขูดรีดกดขี่เอาเปรียบ ดีกว่าตกงานไม่มีอะไรกิน แม้ระบบทุนนิยมจะถูกสรรเสริญว่าเป็นระบบที่ให้คนมีสิทธิ “เลือก” ตามเจตจำนงเสรี แต่การเลือกระหว่างความทุกข์ทนข้นแค้น 2 ทาง จะพูดได้เต็มปากหรือว่านั่นคือการเลือก ?

ในหลายกรณี คนเล็กคนน้อยเหล่านั้นได้รับค่าจ้างต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำตามกฎหมายเสียอีก มิพักต้องพูดถึงระดับค่าจ้างเพื่อชีวิต (living wages) ซึ่งเป็นระดับค่าจ้างที่สามารถเลี้ยงดูตัวเองและครอบครัวได้อย่างสมศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และมีระดับมาตรฐานการครองชีพที่อยู่ได้อย่างภาคภูมิในตัวเอง

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged sweatshop, บทความเศรษฐกิจการเมือง, ระบบทุนนิยม, แรงงาน, โรงงานนรก, โลกาภิวัตน์, โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจ Leave a comment

คนอย่างพวกผม

Posted on August 18, 2014October 1, 2014 by pokpong

แม้จะไม่รู้คำนิยามในใจของแท็กซี่คนนั้น แต่ผมคิดว่า “คนอย่างพวกผม” มีจำนวนไม่น้อยในสังคมเศรษฐกิจไทย พบเจอได้ไม่ยากตามโรงงานหรือเขตงานก่อสร้าง

เป็น “คนอย่างพวกผม” ที่ถูกไล่ออกเป็นลำดับแรก ยามเศรษฐกิจตกต่ำ ธุรกิจล้มละลาย เพื่อลดต้นทุนค่าใช้จ่าย เพื่อความอยู่รอดของนายทุน

เป็น “คนอย่างพวกผม” ที่ถูกยื่นซองขาวให้ออกจากงาน ยามเศรษฐกิจฟื้นตัว เพื่อแลกกับประสิทธิภาพในการผลิตที่มาพร้อมกับเครื่องจักรนำเข้าที่ทันสมัย เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการสะสมทุน

เป็น “คนอย่างพวกผม” ที่อุทิศตนอย่างไม่เต็มใจ เพื่อเป็นประจักษ์พยานให้นายกรัฐมนตรีสำเหนียกว่า ยังมีคนบางกลุ่มที่ไร้อำนาจต่อรองอย่างสิ้นเชิง จนต้องตกอยู่ในฐานะ “เหยื่อ” ของระบบเศรษฐกิจ ไม่ว่าสภาพเศรษฐกิจจะดีหรือเลว

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged open, ความเป็นธรรม, บทความเศรษฐกิจการเมือง, เศรษฐกิจ, แรงงาน, โลกาภิวัตน์ Leave a comment

แรงงานที่ไร้อำนาจต่อรอง

Posted on August 17, 2014October 1, 2014 by pokpong

คำถามที่สำคัญก็คือ การตรึงค่าแรงต่ำและกดระดับสวัสดิการเพื่อเร่งให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจโดยภาคเอกชน และเพื่อรักษาขีดความสามารถในการแข่งขัน เป็นยุทธศาสตร์ที่เหมาะสมในระยะยาวเพียงใด เมื่อเทียบกับการเลือกเส้นทางพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการ พัฒนาเทคโนโลยีการผลิต เป็นต้น นอกจากต้นทุนทางสังคมจากยุทธศาสตร์กดค่าแรงต่ำ และช่องว่างระหว่างคนจนกับคนรวยที่เพิ่มสูงขึ้นแล้ว หากประเทศเลือกแข่งกับประเทศอื่นด้วยการ “ขายของถูก” แทนที่จะ “ขายของดีและเด่น” ก็ย่อมมีประเทศที่ยากจนกว่าหรือมีแรงงานมากกว่าสามารถขายของที่ถูกกว่าได้ เช่น จีน เวียดนาม ที่ค่าแรงต่ำกว่าไทย เมื่อนั้นไทยย่อมสูญเสียความสามารถในการแข่งขันเช่นกัน

การเติบโตทางเศรษฐกิจเป็นวิถีทางที่มีเป้าหมายบั้นปลายเพื่อให้คนในสังคมอยู่ดีมีสุขมากขึ้น แต่หาก “กระบวนการ” ที่นำมาซึ่งการเติบโตต้องแลกด้วยการลงโทษกลุ่มคนที่ด้อยโอกาสกว่าโดยเปรียบเทียบอย่างแรงงานที่อยู่ได้ด้วยค่าจ้างขั้นต่ำ คำถามที่ตามมาก็คือ จะถือว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจยังประโยชน์อยู่อีกได้อย่างไรและเป็นไปเพื่อใคร ในเมื่อบนเส้นทางแห่งการเติบโตต้องบั่นทอนเป้าหมายบั้นปลายแห่งการเติบโตนั้น ซึ่งก็คือ สังคมที่คนอยู่ดีมีสุข ไม่ใช่สังคมที่นายทุนหรือชนชั้นกลางอยู่ดีมีสุข แต่คนจนต้องใช้ชีวิตอย่างลำบากยากเข็ญ

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged open, บทความเศรษฐกิจการเมือง, อำนาจต่อรอง, เศรษฐกิจมหภาค, แรงงาน, โลกาภิวัตน์, โลกาภิวัตน์ทางเศรษฐกิจ Leave a comment

รางวัลโนเบลเศรษฐศาสตร์ 2545

Posted on August 14, 2014October 1, 2014 by pokpong

เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2545 The Royal Swedish Academy of Sciences ประกาศมอบรางวัลโนเบลสาขาเศรษฐศาสตร์ประจำปี 2545 ให้แก่ Prof. Vernon Smith แห่ง Interdisciplinary Center for Economic Science, George Mason University และ Prof. Daniel Kahneman แห่ง Princton University คนแรกเป็นเจ้าพ่อแห่งเศรษฐศาสตร์เชิงทดลอง (Experimental Economics) ขณะที่คนหลังเป็นนักจิตวิทยา และเป็นเจ้าพ่อแห่งเศรษฐศาสตร์ว่าด้วยพฤติกรรม (Behavioral Economics)

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged daniel kahneman, vernon smith, กรุงเทพธุรกิจ, การศึกษาเศรษฐศาสตร์, ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์, บทความเศรษฐกิจการเมือง, รางวัลโนเบล, เศรษฐศาสตร์, เศรษฐศาสตร์พฤติกรรม, เศรษฐศาสตร์เชิงทดลอง Leave a comment

การล่มสลายของสหภาพโซเวียต: ความล้มเหลวของคอมมิวนิสต์ ???

Posted on August 14, 2014September 24, 2014 by pokpong

โครงสร้างชนชั้นแบบคอมมิวนิสต์ไม่เคยถูกพัฒนาอย่างจริงจังในยุคที่คนทั่วไปเข้าใจว่าสหภาพโซเวียตเป็นสังคมคอมมิวนิสต์ โครงสร้างทุนนิยมโดยรัฐของสหภาพโซเวียตในช่วงเวลาดังกล่าวอาจพอเรียกได้ว่าเป็น “สังคมนิยม” ในแง่ที่มีความเป็นเจ้าของแบบรวมหมู่ มีการกระจายรายได้ที่ค่อนข้างเท่าเทียม มีบริการของรัฐที่ดี และมีระดับการจ้างงานสูง กระนั้นมิอาจเรียกได้ว่าเป็นระบบคอมมิวนิสต์

สังคมที่มีโครงสร้างทางชนชั้นแบบคอมมิวนิสต์เป็นโครงสร้างหลักยังมิเคยเกิดขึ้นจริงในโลกใบนี้ หากใช้กรอบการวิเคราะห์ทางแรงงานส่วนเกินของมาร์กซ์ ความล้มเหลวของสหภาพโซเวียตจึงมิใช่ความล้มเหลวของคอมมิวนิสต์ หากเป็นความล้มเหลวของระบบทุนนิยมโดยรัฐต่างหาก

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged การศึกษาเศรษฐศาสตร์, คอมมิวนิสต์, ประวัติศาตร์ไทย, สหภาพโซเวียต, สังคมนิยม, เศรษฐศาสตร์แนวมาร์กซ์ Leave a comment

เศรษฐศาสตร์แนวมาร์กซ์กับบทวิเคราะห์ว่าด้วยชนชั้น  

Posted on August 13, 2014September 24, 2014 by pokpong

ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์แนวมาร์กซ์มี “ชนชั้น” (class) เป็น “จุดตั้งต้น” ทฤษฎีนี้จึงแตกต่างอย่างชัดเจนจากแนวคิดเศรษฐศาสตร์กระแสหลักที่ไร้มิติทางชนชั้น กระนั้นแนวคิดว่าด้วยชนชั้นที่เป็น “จุดตั้งต้น” ในการวิเคราะห์และอธิบายโลกของมาร์กซ์ก็แตกต่างจากแนวคิดว่าด้วยชนชั้นที่เคยมีมาในอดีตก่อนทฤษฎีมาร์กซ์ถือกำเนิด

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged Marx. Marxism, คาร์ล มาร์กซ์, ชนชั้น, ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์, เศรษฐศาสตร์แนวมาร์กซ์ Leave a comment

ตลาดกับสำนึกทางสังคม

Posted on August 13, 2014September 24, 2014 by pokpong

อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับ “สำนึกทางสังคม” ไว้อย่างน่าสนใจ ในบทความเรื่อง “เมาไม่ขับ แล้วผมกลับยังงัย” ตีพิมพ์ในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันศุกร์ที่ 5 กันยายน 2546 (ปีที่ 23 ฉบับที่ 1203)

อาจารย์ตั้งประเด็นโดยเปรียบเทียบท่าทีต่อค่านิยม “เมาไม่ขับ” ระหว่างคนไทยกับคนญี่ปุ่นโดยทั่วไปว่า ในขณะที่คนไทยหาได้ใส่ใจหลักการ “เมาไม่ขับ” คนญี่ปุ่นกลับยึดถือค่านิยมดังกล่าวอย่างยิ่ง ไม่ว่าการเลือกที่จะนั่งรถโดยสารสาธารณะไปร้านเหล้าเพื่อให้เมาได้เต็มที่โดยไม่ต้องขับรถกลับบ้าน หรือหากขับรถไปเองก็จะระมัดระวังไม่ให้เมาแอ๋

คำถามที่น่าสนใจก็คือ “สถาบัน” แบบใดที่ส่งผลให้นิสัยของคนทั้งสองประเทศแตกต่างกันเช่นนี้

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged norm, กติกากำกับทางเศรษฐกิจ, ค่านิยมส่วนรวม, ค่าปรับ, ตลาด, ศีลธรรม, สัตว์เศรษฐกิจ, สำนึกเพื่อสังคม Leave a comment

ตลาด รัฐ และชุมชน ในมุมมองเศรษฐศาสตร์สถาบัน

Posted on August 13, 2014September 24, 2014 by pokpong

ทั้ง “ตลาด” “รัฐ” และ “ชุมชน” ต่างมีจุดแข็งและจุดอ่อนที่แตกต่างกัน หากมองในแง่การจัดสรรทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพ กระนั้น “ชุมชน” เป็นทางเลือกในการจัดสรรทรัพยากรที่น่าสนใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในโลกแห่งสัญญาไม่สมบูรณ์ ที่ “ตลาด” และ “มือที่มองไม่เห็น” ไม่สามารถทำงานได้อย่างสมบูรณ์

คำถามที่น่าคิดก็คือ จริงละหรือที่ “ตลาด” คือกลไกจัดสรรทรัพยากรที่มีประสิทธิภาพเพียงหนึ่งเดียว? มากไปกว่านั้น เกณฑ์การวัด “ประสิทธิภาพ” ที่นักเศรษฐศาสตร์กระแสหลักใช้พิสูจน์ว่า “ตลาด” เท่านั้นที่มีประสิทธิภาพ มีความเป็น “สากล” และ “เป็นกลาง” ที่จะใช้ประเมินผลแห่งความสำเร็จของสถาบันอื่น เช่น “รัฐ” หรือ “ชุมชน” ได้ด้วยหรือไม่ ?

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged norm, กติกากำกับทางเศรษฐกิจ, ความล้มเหลวในการร่วมมือกัน, ค่านิยมส่วนรวม, ชุมชน, ตลาด, ระบบทุนนิยม, รัฐ Leave a comment

คนมิใช่สัตว์เศรษฐกิจ?: บทเรียนจากเกมยื่นคำขาด

Posted on August 13, 2014September 24, 2014 by pokpong

ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์กระแสหลักมาตรฐานถูกสร้างขึ้นภายใต้ข้อสมมติสำคัญที่ว่า คนเป็น “สัตว์เศรษฐกิจ” (Homo Economicus) ในความหมายที่คนตอบสนองต่อสิ่งจูงใจ ตัดสินใจด้วยความมีเหตุมีผลในระดับที่สมบูรณ์ และพยายามทำให้ตัวเองได้สิ่งที่ดีที่สุดภายใต้ข้อจำกัดที่เผชิญ

แต่พัฒนาการของวิชาการเศรษฐศาสตร์ในช่วงหลัง โดยเฉพาะงานวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์เชิงทดลองและเศรษฐศาสตร์ว่าด้วยพฤติกรรม ซึ่งทวีความนิยมและเป็นที่ยอมรับมากขึ้นในวงวิชาการ ทำให้นักเศรษฐศาสตร์หันกลับมาสำรวจ ทบทวน และพัฒนาองค์ความรู้ของตน รวมทั้งหลอมรวมความรู้เศรษฐศาสตร์เข้ากับองค์ความรู้สาขาอื่น ๆ

ผลพวงที่ยิ่งใหญ่อันหนึ่งก็คือ งานวิชาการเศรษฐศาสตร์จำนวนมากมายในปัจจุบัน พุ่งเป้าไปตั้งคำถามยังข้อสมมติที่เป็นหัวใจของเศรษฐศาสตร์กระแสหลัก นั่นคือ “ความเป็นสัตว์เศรษฐกิจ (Homo Economicus) เพียงพอสำหรับการอธิบายโลกและพฤติกรรมมนุษย์หรือ?”

Posted in บทความ, บทความเศรษฐกิจการเมือง Tagged homo economicus, คนไม่ใช่สัตว์เศรษฐกิจ, ระบบทุนนิยม, สัตว์เศรษฐกิจ, เศรษฐศาสตร์ทางเลือก, เศรษฐศาสตร์นอกกระแสหลัก Leave a comment
  • «
  • ‹
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • ›
Proudly powered by WordPress | Theme: Reab Reab by MennStudio.

โลกความคิดของปกป้อง จันวิทย์

  • หน้าแรก
  • บทความ
    • บทความเศรษฐกิจการเมือง
    • บทความรับเชิญ
    • บล็อก
    • Back
  • งานวิชาการ
    • งานวิจัย
    • บทความวิชาการ
    • Back
  • หนังสือ
    • หนังสือเล่ม
    • ผลงานร่วม
    • งานบรรณาธิการ
    • Back
  • จับเข่าคุย
  • ขอคิดด้วยคน
    • บทสัมภาษณ์
    • บทอภิปราย
    • Back
  • รู้จักปกป้อง
    • ประวัติส่วนตัว
    • แวดวงทำงาน
    • Back