เมื่อคราวฟุตบอลโลกครั้งก่อนที่ประเทศฝรั่งเศสเป็นเจ้าภาพในปี 1998 มีงานศึกษาโดยใช้ข้อมูลฟุตบอลโลกจำนวน 10 ครั้ง ตั้งแต่ปี 1954 ถึง 1990 งานวิจัยพบว่า การเป็นเจ้าภาพจะทำให้อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศเจ้าภาพในปีถัดมาสูงขึ้นถึง 7 ใน 10 ครั้ง คำนวณโดยเฉลี่ยแล้ว เศรษฐกิจจะเติบโตขึ้น 1% เมื่อเทียบกับช่วงสองปีก่อนหน้าฟุตบอลโลก

นอกจาก “ผลจากการเป็นเจ้าภาพ” (Host Country Effect) แล้ว มีการพยายามสำรวจ “ผลจากการเป็นแชมป์” (Champion Effect) ด้วย แต่ผลอย่างหลังไม่ได้ข้อสรุปชัดเจน เพราะ 5 ใน 10 ครั้ง แชมเปี้ยนมีการเติบโตทางเศรษฐกิจที่สูงขึ้น ส่วนอีกครึ่งหนึ่งลดลง แต่ถ้าประเทศไหนเป็นทั้งเจ้าภาพและทั้งแชมเปี้ยนด้วยแล้ว เช่น ประเทศอาร์เจนตินาในปี 1978 เศรษฐกิจเติบโตขึ้นจากใกล้ศูนย์เป็น 5.6% ทีเดียว

วันที่ 25 ตุลาคม 2545 วงการเมืองอเมริกัน ได้สูญเสียนักการเมือง เจ้าของสมญา “บุรุษเหล็ก ผู้ทวนกระแส” … Paul Wellstone … ด้วยอุบัติเหตุเครื่องบินตก ก่อนหน้าการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาเพียงสองสัปดาห์

Paul Wellstone เป็นสมาชิกวุฒิสภา รัฐ Minnesota สังกัดพรรค Democrat นับเป็นนักการเมืองที่มีความเป็น liberal มากที่สุดคนหนึ่งในรัฐสภาปัจจุบัน

คำว่า liberal นั้น ภาษาไทย อาจแปลว่า “เสรีนิยม” ซึ่งกินความได้ไม่ครบถ้วน เพราะ liberal นั้น มีความหมายในมิติของผู้ที่พยายามทำความเข้าใจและเคารพความคิดเห็นของผู้อื่น และผู้ที่สนับสนุนการ “เปลี่ยนแปลง” ทางการเมืองและสังคมอย่างเป็นขั้นเป็นตอน

แม้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 เป็นหนึ่งในความหวังของยุคปฏิรูปการเมืองใหม่ ที่เรียกร้องความโปร่งใส ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐอย่างเข้มข้น เพิ่มการมีส่วนร่วมของประชาชน ตระหนักถึงสิทธิ เสรีภาพ และศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ รวมทั้งเสริมสร้างระบบบริหารจัดการที่ดี แต่กระนั้น รัฐธรรมนูญฉบับดังกล่าวหาใช่รัฐธรรมนูญที่อยู่ในภาวะสมบูรณ์แบบ หากยังมีความไม่คงเส้นคงวาในหลายประเด็น โดยเฉพาะในส่วนที่ว่าด้วย “วุฒิสภา”

หากถามต่อไปว่า “ความคงเส้นคงวา” ดังกล่าวมีความจำเป็นอย่างไร คงตอบได้ว่า สิ่งที่มีความคงเส้นคงวาย่อมทำให้เราสามารถวิเคราะห์และคาดการณ์พฤติกรรมของตัวละครต่าง ๆ ได้ ทั้งยังมีผลกระทบให้พฤติกรรมหรือการตัดสินใจเป็นไปในทิศทางที่สอดรับกับกติกาที่ถูกกำหนด

ปรากฏการณ์พิทักษ์คลังหลวงอันมีฐานที่มั่นอยู่ที่อุดรธานีโดยเนื้อหาสาระแล้วแตกต่างอะไรกับปรากฏการณ์พิสูจน์สัมภเวสีที่ป่าคำชะโนดในจังหวัดเดียวกัน

ในเมื่อทั้งสองปรากฏการณ์ต่างอยู่ในบริบทของสังคมไทย ที่การใช้ “ปัญญา” มิอาจลงหลักปักฐานในระดับวัฒนธรรม หากเต็มไปด้วยความเชื่อแบบตามแห่ ความคิดแบบไม่มีเหตุมีผล และแยกแยะไม่ออกระหว่างแก่นกับกระพี้

ไม่น่าแปลกใจที่ไม่ว่าพระอรหันต์หรือผีเปรตต่างก็ตกเป็นเหยื่อของสังคมไทย และไม่น่าแปลกใจเช่นกันหากจะมีใครสักคนบอกว่าสังคมไทยตกเป็นเหยื่อของพระอรหันต์และผีเปรตได้ง่ายดายเหลือเกิน

ผลการเลือกตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเมื่อวันอาทิตย์ที่ 23 กรกฎาคม 2543 สร้างความปีติยินดีแก่ผมเป็นที่สุด มิใช่เฉพาะในฐานะศิษย์เก่าชาว “เหลือง-แดง” ซึ่งรุ่นพี่ร่วมสถาบันที่พวกเราภาคภูมิใจยิ่งได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้งอย่างล้นทะลักเท่านั้น แต่หากเป็นเพราะคนกรุงเทพมหานครนับล้านคนได้ร่วมกันแสดง “ฉันทามติทางการเมือง” ที่สำคัญ จนทำให้ผู้ติดตามการเมืองมายาวนานเช่นผมเข้าถึงภาวะ “รู้แจ้ง” ทางการเมืองได้เสียที

นับจากวันนั้น หลายปริศนาที่ค้างคาอยู่ในใจของผมได้รับการไขจนกระจ่างชัด ผมได้ยกระดับตนเองจากผู้ “ไม่รู้” ทางการเมือง เป็น “ผู้รู้แจ้ง” ทางการเมือง และอยากเผยแพร่สัจธรรมดังกล่าวเพื่อเป็นวิทยาทานแก่ชนรุ่นหลังที่ต้องการ “สมัคร” เป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในอีก 25 ปีข้างหน้า

หากท่านต้องการ “สมัคร” เป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครในอนาคต ท่านต้องดำเนินชีวิตทางการเมืองตามบทบัญญัติทั้ง 10 ประการ ดังต่อไปนี้ เพื่อความสำเร็จในบั้นปลายชีวิตของท่าน

กลุ่มศึกษาเศรษฐศาสตร์สถาบันมีความเชื่อว่า “สถาบัน” ทั้งการจัดองค์กร (Organization) และกฎกติกา (Rules of the Game) ในสังคมมีผลต่อพฤติกรรมของมนุษย์และปรากฏการณ์ในสังคม การศึกษามนุษย์และสังคมโดยละเลยการศึกษาด้านสถาบันนั้นไม่เพียงพอที่จะเข้าใจมนุษย์และสังคมได้อย่างถ่องแท้

ด้วยเหตุดังนี้ การวิเคราะห์เชิงเศรษฐศาสตร์จำเป็นต้องพิจารณาปัจจัยด้านสถาบันอันเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ และมิอาจละเลยได้ การละเลยปัจจัยด้านสถาบัน นอกจากจะทำให้การอรรถาธิบายว่าด้วยประพฤติกรรมและปรากฏการณ์ในสังคมไม่สมบูรณ์แล้ว ยังเป็นอุปสรรคในการแสวงหามรรควิธีในการแก้ปัญหาพื้นฐานทางเศรษฐกิจ รวมทั้งการปฏิรูปเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองอีกด้วย